ولایت بلخ از جمله ولایت های مهم و درجه اول کشور محسوب می‌شود.

مرکز این ولایت شهر مزارشریف است که از لحاظ تجارتی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی از جمله ولایت های مطرح کشور به شمار می رود.

ولایت بلخ از بدو پیدایش اسلام، گواه تحولات گوناگون بوده است.

برای نخستین بار نیروهای عرب به فرماندهی احنف بن قیس به بلخ راه یافتند و از آن به بعد بلخ جز قلمرو اسلامی شد. در این زمان بلخ جایگاه تاریخی و فرهنگی خود را حفظ کرد و دانشمندان، نویسنده‌گان، شاعران و عارفان زیادی را به جهان بشریت تقدیم کرد.

سامانیان از جمله خانواده های تاجیک بلخ به شماره می‌رفت که در دوره حکومت خود بخارا را پایتخت انتخاب کرده بودند.

در دوره سامانیان بلخ از لحاظ فرهنگی پیشرفت چشمگیری کرده بود که دانشمندان و نویسنده‌گان زیادی در این زمان مثل ابوشکور بلخی، رابعه بلخی، شهید بلخی و ابن سینای بلخی ظهور کردند.

مولانا جلال الدین محمد بلخی در زمان خوارزم شاهیان در دهکده‌ی که امروز بنام پدرش بهاوالدین یاد می‌شود در حومه های شرقی ولسوالی بلخ در سال 1207 میلادی زاده شد.

این ولایت در شمال  مرز مشترک  با کشور های تاجیکستان و  اوزبیکستان دارد و از طرف شرق  با ولایت های کندز و سمنگان، در غرب با ولایت جوزجان و در جنوب با ولایت سرپل هم‌سرحد است.

وسعت ولایت بلخ بر اساس اداره احصاییه مرکزی 16480 کیلو متر مربع است.

بلخ 14 ولسوالی به شمول یک شهر بندری دارد. بلخ، خلم، دولت آباد، چمتال، شولگر، چهاربولک، کشنده،زاری، شورتپه، کلدار، مارمل، نهر شاهی و دهدادی می‌باشد.

شهرمزارشریف در قلب خود آرامگاه حضرت علی داماد پیامبربزرگ اسلام را جای داده است.

در ولایت بلخ دو بند آب وجود دارد حوزه آب کشندی – دولت آباد ( حوزه بلخ ) است و حوزه دوم خلم است که در شرق ولایت بلخ موقعیت دارد که از ولایت سمنگان سرچشمه می‌گیرد.