امسال سال پُرچالش ولی سرنوشت‌ساز برای حکومت و مردم افغانستان بود.

افغانستان امسال در کنار جنجال‌های سیاسی برخاسته از انتخابات، گواه حمله‌های هدف‌مند، افزایش نبردها و همچنین داغ شدن بحث مذاکرات صلح بود.

شهروندان کشور امسال را با تنش‌های سیاسی ناشی از میراث انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته آغاز کردند؛ تنش‌هایی که 58 روز نخست امسال را نیز به خود اختصاص داد و این نشست در ارگ گواه توافق سیاسی میان دو تیم انتخاباتی بود که ظاهرن نقطه‌ی پایانی گذاشت بر تنش‌های پس از انتخابات میان تیم‌های انتخاباتی عبدالله عبدالله و محمد اشرف غنی!

ایجاد شورای عالی دولت متشکل از رهبران سیاسی و شخصیت‌های ملی و جهادی؛ ایجاد شورای عالی مصالحه ملی به رهبری عبدالله عبدالله جهت رهبری روند صلح؛ مشارکت 50 50 در کابینه و معرفی والیان و اعطای رتبه مارشالی به عبدالرشید دوستم، بر بنیاد فرمان رییس جمهوری غنی از مواردی است که دو طرف بر سر آن توافق کردند.

اما این پایان تنش‌های سیاسی نبود؛ توافق بر سر کابینه پنج ماه به درازا کشید و در واپسین روزهای ماه میزان کابینه برای دریافت رأی اعتماد به مجلس معرفی شد.

کابینه‌ای که سه نامزد وزیر، امور زنان؛ اطلاعات و فرهنگ؛ احیا و انکشاف دهات؛ و رییس بانک مرکزی بدون دریافت رأی اعتماد مجلس کماکان به کارشان ادامه می‌دهند و چهار وزیر رأی گرفته هم وزیر صحت عامه؛ وزیر مالیه؛ و وزیر امور داخله از وزیرانی استند که تا واپسین روز سال از سمت‌های شان برکنار شده‌اند. برکناری‌هایی که باردیگر فضای سیاسی کشور را تنش آلود ساخت.

همزمان، ادامه‌ی سرپرستی‌ها و پیش نویس سند بودجه 1400 به تقابل کم‌پیشینه میان حکومت و قانون گذاران انجامید؛ تقابلی که سبب شد تا مجلس نمایندگان دوبار پیش نویس بودجه سال مالی 1400 را رد و سر انجام تنها با افزودی 2 هزار افغانی به معاش کارمندان دولتی تصویب کند.

از نگاه امنیتی هم شهروندان کشور سالی پرچالش را سپری کردند؛ هراس‌افکنان امسال به هیچ جایی رحم نکردند.

شش روز پس‌از جشن نوروز، حمله بر یگانه عبادت‌گاه سیک‌ها، حمله بر بیمارستان صد بستر دشت برچی، انفجاری مراسم جنازه در ننگرهار، حمله انتحاری مرگبار بر مرکز آموزشی کوثر،12 عقرب حمله مهاجمان بر بزرگترین دانشگاه کابل، از رویدادهای کلان امنیتی در جریان سال روان استند که بیشترین قربانی را از غیرنظامیان گرفت.

حکومت ادعا می‌کند که، مسوول بیشتر این حمله‌ها طالبان و شبکه حقانی استند، اما طالبان دست داشتن شان را رد کرده اند و امریکا هم بیشتر داعش را مسوول این حمله‌ها دانسته است.

هرچند انتظار می‌‎رفت به دلیل توافق دوحه میان امریکا و طالبان و تلاش‌های صلح، امسال میدان‌های نبرد سردتر از سال‌های گذشته باشد؛ اما تنور نبرد شعله‌ورتر از هر زمانی دیگر بود.

بر بنیاد آمار وزارت امور داخله، در یک سال پسین بیش از شش‌هزار غیرنظامی تنها در پی حمله‌های طالبان کشته و یا زخمی شده‌اند.

92 حمله انتحاری؛ 2174 انفجار ماین؛ 1993 غیر نظامی کشته؛ 4174 غیر نظامی زخمی؛ و 500 غیر نظامی هم در ترورهای هدفمند کشته شده اند.

از تلفات نظامیان کشور در یک سال پسین آمار درستی در دست نیست، ارتش هم ادعا می‌کند که تلفات سنگین به جنگجویان وارد کرده‌اند.

فساد اداری، چالش کلان دیگر در کشور است که پیوسته انگشت انتقاد داخلی و بیرونی را به سوی حکومت نشانه گرفته؛ حکومت می‌گوید امسال دست آوردهایش در این زمینه بی‌پیشینه است

در سال 1399، 1803 مورد پرونده‌ی فساد ثبت و بررسی شده، 215  مورد مربوط به افراد و اداره‌های ملکی،  63 مورد مربوط به سکتور امنیتی و دفاعی می‌باشد.

امسال قرار بود درخت امید چندین ساله شهروندان کشور ثمر دهد؛ سالی که پر بود از واژه‌ی صلح!

در این سال گرچند روند صلح به سرعتی که در توافق‌نامه 29 فبروری پیش‌بینی شده بود به پیش نرفت اما به هر طور، با اما و اگرها و مشروط بندهای آن که به دولت افغانستان مرتبط بود، به تدریج عملی شد.

رییس جمهور غنی با وجود مخالفت های قبلی، سرانجام زیر آن چه پسانترها فشار امریکا خوانده شد تن به رهایی بیش از شش‌هزار زندانی طالب داد؛ از جمله رهایی سه عضو ارشد طالبان و 400 زندانی‌یی که از سوی دولت و جامعه جهانی خطرناک دانسته می‌شد.

در طرف طالبان اما حدود هزار و چند تن سرباز حکومت رها شدند. در جریان امسال تلاش‌های دیپلوماتیک زیادی برای رسیدن به صلح در افغانستان از جانب حکومت افغانستان و متحدانش صورت گرفت.

رهایی شش هزار زندانی طالب زیر فشارهای جهانی؛ رهایی هزار سرباز اسیر از سوی طالبان؛ برگزاری لویه جرگه‌ی مشورتی صلح که در آن رأی به رهایی 400 زندانی خطرناک طالبان داده شد؛ افتتاحیه نشست میان افغان هیأت حکومت افغانستان و طالبان در دوحه؛ تلاش ناکام چند ماهه برای آغاز رسمی گفت‌وگوهای میان هیأت حکومت و طالبان؛

روی کار آمدن حکومت جدید در امریکا و بازبینی توافق دوحه؛ به حاشیه رفتن گفت‌وگوهای دوحه و ارایه طرح تازه‌ی امریکا برای رسیدن به صلح در افغانستان؛ مخالفت حکومت با این طرح و تأکید بر انتقال قدرت تنها در صورت برگزاری انتخابات؛ نامه‌ی هشدارآمیز وزیر خارجه‌ی امریکا به رییس جمهوری غنی؛ برگزاری نشست مسکو و تأکید کشورهای دخیل در قضیه افغانستان بر غیرقابل برگشت بودن امارت اسلامی و تمرکز دولت امریکا برای تمدید حضور شش ماهه نظامیان شان در افغانستان دو هفته پیش از پایان مهلت تعیین شده برای خروج این نیروها از افغانستان. از فراز و فرودهای کلانی است که در راستای رسیدن به صلح در افغانستان در جریان یک سال این روند به خود شاهد بوده است.

دراعلامیه ی پایانی همچنان از صلح پایدار و پایان یافتن جنگ حمایت شد واز طرف طالبان خواسته شد که حملات بهاری را آغاز نکنند.

حالا نشست احتمالی ترکیه در پیش است؛ نشستی که امریکا در آن تلاش می‌کند بار جنگ طولانی افغانستان را از دوش خودش بردارد و آن را بر دوش کشورهای منطقه و سازمان ملل متحد بگذارد.

با این حال شهروندان اما انتظار دارند که در بهار 1400 به آرزوی دیرینه شان که رسیدن به صلح است، دست یابند.