حدود یک و نیم سال رایزنی خلیل‌زاد با هیأت سیاسی طالبان، ظاهرا نشان دهنده‌ی اینست که بزرگ‌ترین امید به پایان جنگ 19 ساله‌ی افغانستان، در اتاق مجللی در دوحه، پایتخت قطر نهفته است. اما شاید او می‌داند که آیا موافقت‌نامه آوردن صلح به افغانستان، منجر به ثبات پایدار در کشور می‌گردد یا نه؟

پیروزی خلیل‌زاد، برای اداره ترمپ که سال‌هاست درپی پایان حضور آمریکا در افغانستان است، موفقیت‌ بزرگی هم برای خودش در آینده‌ی سیاسی آمریکا و نیز دستاورد کلان در انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا به ترمپ خواهد بود. اگر او شکست بخورد، واشنگتن همچنان در جنگ باقی خواهد ماند؛ نبردی‌که تااکنون میلیاردها دالر هزینه برداشته و هزاران قربانی از آمریکا نیز گرفته‌است.

خلیل‌زاد در گذشته نیز چندین بار مأموریت میان‌جی میان رهبران افغانستان را از سوی جمهوری‌خواهان آمریکا داشته‌است. اما این‌بار قضیه متفاوت‌تر است؛ او هم‌زمان باید در مثلث آمریکا، طالبان و حکومت کابل و نیز در مثلث آمریکا، حکومت و سیاست‌گران نقش بازی کند. حالا خلیل‌زاد که موفق به امضای موافقت‌نامه میان آمریکا و طالبان شده، مجبور به از بین بردن گسست میان سیاست‌گران افغان است.

در مثلث نخست، او با چندین بار رفت و آمد به کابل، قطر، واشنگتن، اروپا و آسیای‌میانه، ظاهرا موفق شده و قناعت طرف‌ها را برای تضمین این توافق بدست آورده‌است، اما این توافق‌نامه زمانی برای خلیل‌زاد کسب پیروزی می‌شود که حکومت افغانستان رسماً با طالبان پشت میز‌ مذاکره بنشیند.

در سویی دیگر، گسست پیش آمده‌ی ناشی از انتخابات سبب شده تا حکومت، جناح سیاست‌گران مطرح را با خود نداشته باشد و نمی‌تواند با مشت واحد در مذاکره با طالبان بنشیند. حالا خلیل‌زاد از همه مهم‌تر تلاش می‌کند تا نخست قناعت سیاست‌گران و دولت افغانستان را برای ایجاد یک حکومت به گفته خودش “همه‌شمول” بدست آورد – تا مذاکرات میان‌افغان‌ها به‌گونه‌ی عملی آغاز شود. اما بدست آوردن قناعت سیاست‌گران کار ساده‌ای نیست؛ اشرف‌غنی می‌خواهد تجربه دومین دور ریاست جمهوری را داشته باشد و عبدالله‌عبدالله که برای سومین بار در چنین موضع قرار می‌گیرد، شدیدا زیر فشار هم‌پیمانان‌اش است، تا از موضع‌اش عقب‌گرد نکند.

خلیل‌زاد با هر نوع معامله‌ی ممکن، تلاش دارد تا سرانجام سیاست‌گران را مشت واحد نموده و زیر یک چتر در آورد – تا سرانجام مذاکرات آغاز شود. هرچند دراین تلاش، احتمالا حق برخی از گروه‌ها پای‌مال گردد، اما به هر قیمتی ممکن، مأموریت اش برای او مهم است، نه خواست طرف‌ها در افغانستان؛ زیرا پیروزی آمریکا در مسئله افغانستان از یکسو دستاورد برای ترمپ در انتخابات است و به پیروزی‌اش در انتخابات 2020 آمریکا کمک بزرگی می‌کند و از جانب دیگر؛ نقش موفقیت‌آمیز خلیل‌زاد سبب خواهد شد تا کاخ سفید بار دیگر به او اعتماد کند و مأموریت‌های بزرگ سیاسی همانند وزارت خارجه و یا دستیار وزارت خارجه آمریکا در امور آسیای جنوبی را در آینده برایش در نظر بگیرد.

نویسنده: احمدسهیل عطایی

ویراستار: فردوس پیرزاد