د افغانستان د سولې لپاره د آمریکا ځانګړی استازی زلمی خلیل زاد وایي چې افغانان د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته دوه لارې لري، د سولې یوې هوکړې ته رسیدل یا اوږده جګړه.
ښاغلي خلیلزاد د آمریکا د سنا بهرنیو اړیکو د کمېټې په استماعیه ناستې ته وینا کوله، زیاته یې کړه: زه شخصاْ باور نلرم چې د افغانستان دولت دې ژر سقوط وکړي. پوهیږم چې یو شمیر نور جلا لیدلوری لري. فکر کوم چې افغانان د دوو ټاکنو ترمنځ دي؛ سیاسي هوکړې له یوې مذاکرې یا یوه اوږده جګړه.
هغه د دې په ویلو سره چې د افغانستان سیاسي مشران دې د تیرو تیروتنو څخه درس وخلي، وویل: “دا هغه ټاکنه ده چې افغان مشران یې د اوسني او راتلونکو نسلونو لپاره کوي، هیله من یم چې هغو د تیرو تیروتنو څخه درس واخلي. لکه هغه وخت چې پخوانۍ شوروۍ شاتګ وکړ، د دې پرځای چې سره کښیني او هوکړه وکړي، په زور یوه لوري هڅه وکړه چې خپله اراده په نورو وتپي چې په پایله کې یې د نه ټیکاو لامل وګرځید.”
د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی همداراز وایي چې طالبان کولای شي د تاوتریخوالي پرېښودو سره په یوه سیاسي بهیر واوړي او د سولې یوه هوکړه ومني.
خلیلزاد همداراز یوې سیاسي هوکړې لپاره د طالبانو د امتناع له پایلو هیښتیا ورکړه.
هغه سناتورانو ته په خطاب کې وویل: “د پوځي تسخیر لپاره د طالبانو د ګام پر وړاندې د سیمې او نړیوالې ټولنې په کچه د پام وړ ټلواله شتون لري. که طالبان د خبرو له لارې د حل و فضل مخنیوی وکړي او پر وړاندې له پوځي لارې د تسخیر په لټه اوسي، نه یوازې د افغانستان جمهورۍ؛ بلکې د امریکا، متحدینو، شریکانو او سیمې له مخالفت او سمیه ییز مخالفت او انزوا، بندیزونو او نړیوالو غندنو سره مخامخ شي.”
د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي، د افغانستان د سولې په بهیر کې د پاکستان ونډه هم “ځانګړې” وبلله او ویې ویل چې واشنګټن له پاکستان څخه غوښتي چې پر طالبانو له خپل د پام وړ نفوذ څخه د تاوتریخوالي د کمیدو لپاره کار واخلي.
د امریکا د سنا جرګې د بهرنیو اړیکو کمیټې مشر، باب منندز هم په دې ناسته کې له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې خپلې تیرې تیروتنې بیاځلي نکړي.
هغه زیاته کړه: “له نړیوالې ټولنې غواړم چې د تیرو تیروتنې بیاځلي نکړي. اړتیا ده چې متحده ایالتونه په را روانو کلونو کې د خپول ګټو د ډاډ ترلاسه کولو لپاره هم په افغانستان کې حضور ولري. زه له افغانستان څخه زمونږ د ځواکونو د بهر کوول له پریکړې مننه او ملاتړ کوم، خو دا ډیره مهمه ده چې څرنګه بهر کیږو او زمونږ د وتلو وروسته به څه سیاسي آرایش پرځای پاتې وي.”
په دې ناسته کې یو شمیر سناتورانو همداراز په افغانستان کې د بهرنیو ځواکونو د وتلو وروسته د ښځو او لږکیو د حقونو د ساتنې لپاره د ډاډ اړوند هم اندیښنه وښوده.